Μια φράση που πολλοί γονείς ακούν τις πρώτες ημέρες στον παιδικό σταθμό ή το νηπιαγωγείο, συχνά συνοδευόμενη από κλάμα, αγκαλιές και έντονη ανάγκη για τον γονιό.

Το άγχος αποχωρισμού αποτελεί ένα φυσιολογικό κομμάτι της συναισθηματικής ανάπτυξης. Μπορεί να εμφανιστεί με διαφορετική ένταση και σε διαφορετικές ηλικίες, ιδιαίτερα όταν το παιδί καλείται να αποχωριστεί το πρόσωπο που του προσφέρει ασφάλεια ή να προσαρμοστεί σε ένα νέο περιβάλλον και μια καινούρια καθημερινότητα. (HealthyChildren.org)

Και κάτι πολύ σημαντικό: το κλάμα στον αποχωρισμό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το παιδί δεν περνάει καλά στο σχολείο. Μπορεί απλώς να εκφράζει τη δυσκολία της στιγμής και την ανάγκη του για ασφάλεια.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί;

🌱 Δημιουργούμε μια σταθερή ρουτίνα αποχωρισμού

Ένα μικρό, ίδιο κάθε μέρα «τελετουργικό» μπορεί να βοηθήσει σημαντικά. Μια αγκαλιά, ένα φιλί και μια σταθερή φράση, όπως:

«Τώρα θα πας στην τάξη σου κι εγώ θα έρθω να σε πάρω μετά το φαγητό.»

Η επανάληψη βοηθά το παιδί να γνωρίζει τι πρόκειται να συμβεί και να αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια. (HealthyChildren.org)

🌱 Κρατάμε τον αποχαιρετισμό σύντομο και ήρεμο

Όσο περισσότερο παρατείνεται η στιγμή του αποχωρισμού, τόσο μπορεί να παρατείνεται και η αγωνία του παιδιού. Δίνουμε αγάπη, επιβεβαιώνουμε το συναίσθημά του και αποχαιρετούμε με σταθερότητα.

«Ξέρω ότι είναι δύσκολο να αποχωριζόμαστε. Είσαι ασφαλής και θα έρθω να σε πάρω.»

🌱 Δεν φεύγουμε κρυφά

Μπορεί να φαίνεται ως η πιο εύκολη λύση, όμως το παιδί χρειάζεται να γνωρίζει ότι ο γονιός φεύγει και επιστρέφει. Ένα σταθερό «αντίο» βοηθά στην ανάπτυξη εμπιστοσύνης και προβλεψιμότητας. (ZERO TO THREE)

🌱 Μιλάμε με τρόπο που το παιδί καταλαβαίνει

Για ένα μικρό παιδί, το «θα γυρίσω σε λίγο» μπορεί να μην έχει πραγματικό νόημα. Είναι προτιμότερο να συνδέουμε την επιστροφή μας με γεγονότα της καθημερινότητάς του:

«Θα έρθω μετά το φαγητό.»
«Θα σε πάρω μετά τον ύπνο.»

Έτσι, η επιστροφή γίνεται κάτι συγκεκριμένο και προβλέψιμο. (HealthyChildren.org)

🌱 Δείχνουμε εμπιστοσύνη

Τα παιδιά παρατηρούν τη στάση μας. Όταν ο γονιός αποχαιρετά με ηρεμία και σιγουριά, μεταφέρει ένα σημαντικό μήνυμα:

«Εμπιστεύομαι ότι είσαι ασφαλής. Εμπιστεύομαι ότι μπορείς να τα καταφέρεις.»

Η σταθερότητα των ενηλίκων και η συνεργασία οικογένειας και παιδαγωγών μπορούν να κάνουν την περίοδο της προσαρμογής πιο ομαλή. (HealthyChildren.org)

🌱 Δίνουμε χρόνο

Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό. Κάποιο παιδί μπορεί να προσαρμοστεί γρήγορα, ενώ κάποιο άλλο μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο και περισσότερη υποστήριξη.

Ο στόχος δεν είναι να μην κλάψει ποτέ.

Ο στόχος είναι, βήμα-βήμα, να μάθει ότι μπορεί να αποχωρίζεται, να νιώθει ασφάλεια, να παίζει και να εξερευνά το νέο του περιβάλλον — και ότι ο γονιός του πάντα επιστρέφει. (HealthyChildren.org)

Και κάτι τελευταίο για τους γονείς .. •

Ο αποχωρισμός είναι δύσκολος και για εμάς.

Μπορεί να φύγουμε από την πόρτα με δάκρυα στα μάτια, ακούγοντας το παιδί μας να κλαίει. Όμως εκείνη τη στιγμή του δίνουμε ένα πολύ σημαντικό μάθημα:

«Είναι εντάξει να μου λείπεις. Είσαι ασφαλής. Μπορείς να τα καταφέρεις. Και εγώ θα επιστρέψω.»

Με υπομονή, συνέπεια και πολλή αγάπη, ο αποχωρισμός γίνεται σταδιακά ένα ακόμη βήμα προς την αυτονομία και την ανεξαρτησία του παιδιού.

Ενδεικτική βιβλιογραφία

1. American Academy of Pediatrics – HealthyChildren.org. How to Ease Your Child’s Separation Anxiety.
2. ZERO TO THREE. Separation Anxiety.
3. Raising Children Network. Starting child care: separation anxiety & fear of strangers.
4. Raising Children Network. Starting preschool: practical tips to help.